Arrival

“Nối liền một vòng tử sinh”, 
(Trịnh Công Sơn)

Trong một cảnh của Arrival, khi tranh cãi với đại tá Weber (Forest Whitaker) về tai hại của việc hiểu lầm, nhà ngôn ngữ học Louise Banks (Amy Adams) dẫn lại câu chuyện những nhà thám hiểm lần đầu đặt chân đến châu Úc, thấy một sinh vật lạ bèn hỏi những người thổ dân đó là con gì. Thổ dân trả lời “Kangaroo”. Mãi về sau, các nhà thám hiểm mới biết “kangaroo” là “I don’t know” trong tiếng thổ dân. Sau đó, cô bồi thêm rằng câu chuyện này không có thật, nhưng nó minh họa cho luận điểm của cô. Cũng như thế, phim khoa học giả tưởng có thể chỉ là cái cớ để minh họa cho những đề tài muôn thuở của cuộc sống.

Arrival đã đặt ra những câu hỏi lớn táo bạo về thời gian, về giao tiếp, và về vận mệnh, thông qua sự kiện người ngoài hành tinh “đổ bộ” đến trái đất. Một ngày lên giảng đường bình thường của cô giáo Banks bị gián đoạn bởi tin có tàu của người ngoài hành tinh xuất hiện. Ít lâu sau, cô được đại tá quân đội Mỹ mời đến thông dịch tiếng của những sinh vật ngoài trái đất. Có tất cả mười hai con tàu ở mười hai nơi khác nhau trên thế giới. Những con tàu này giống những thấu kính, hoặc những vỏ sò khổng lồ, nên được đặt biệt danh là “shell”. Chi tiết này gợi nhớ 2001: A Space Odyssey. Nói rằng mọi phim Sci-Fi đều có hình bóng kiệt tác của Kubrick cũng không phải là nói quá. Những sinh vật thì có bảy chân dài ngoằng, không khác lắm so với những con nhện khổng lồ cuối phim Enemy, cũng của đạo diễn Dennis Villeneuve. Không ai rõ mục đích của những vị khách bất ngờ này, ngoại trừ chúng không có bất cứ hành động bạo lực nào. Còn thế giới con người thì bạo loạn vì nỗi sợ hãi.

Banks dùng chuyên môn của mình để tiếp cận với “hai người bạn” (biệt danh là Abbot và Costello) với sự đồng hành của nhà vật lý Ian (Jeremy Renner). Mục tiêu của cô là hỏi câu hỏi: “What is your purpose on Earth?”, nhưng sẽ phải mất rất nhiều thời gian để chúng “hiểu” được từng từ trong câu hỏi trên của tiếng Anh. Và thế là Louise cùng Ian bắt đầu công việc cân não. Cô bắt đầu bằng giới thiệu tên, viết từ lên bảng và nói. Sinh vật đáp lại bằng cách chĩa xúc tu phun ra một vòng tròn “mực”. Louise học được rằng vòng tròn đó là một câu hoàn chỉnh của tiếng sinh vật ngoài hành tinh. Những cảnh hai bên “dạy” tiếng cho nhau là những cảnh hay nhất trong một bộ phim chậm, yên tĩnh mà hồi hộp, gay cấn. Đỉnh điểm là khi câu trả lời của Abbot và Costello gây ra sự náo động, và Trung Quốc quyết định tuyên chiến với người ngoài hành tinh. Tuy nhiên, Louise vẫn tin vào đối thoại và tình bạn, và cô cố chứng tỏ rằng có một sự hiểu lầm trong việc dịch thuật. Quả vậy, hai người nói cùng một thứ tiếng có khi còn không hiểu nhau, Louise tâm sự với Ian như thế, huống hồ giao tiếp giữa những nền văn minh cách nhau nhiều năm ánh sáng.

Giữa những căng thẳng tột độ đó, Louise thường xuyên có những “hồi tưởng” về một cô con gái dễ thương. Về sau người xem vỡ ra rằng đó không phải là “hồi tưởng.” Qua việc học ngôn ngữ ngoài hành tinh, Louis đã có được năng lực về suy nghĩ của họ, vì ngôn ngữ của họ không tuyến tính như của chúng ta, mà là những vòng tròn.

Phim đã dám chơi đùa với thời gian và quán tính đầu óc của khán giả. Công đầu tiên thuộc về Ted Chiang, tác giả của truyện gốc. Nhưng đạo diễn Villebneve cũng đã “viết” phim bằng ngôn ngữ hình ảnh trau chuốt và tinh tế, kể một câu chuyện thuyết phục hơn là phô diễn. Và câu chuyện cuộc đời, cuộc đấu tranh bên trong của Louise mới thật sự là trung tâm của phim. Amy Adams với đôi mắt xanh, giọng nói nhỏ nhẹ ẩn chứa rất nhiều nội tâm, là nguồn trọng lực của phim. “Nữ hoàng vai phụ” đã có một vai diễn xứng đáng với tài năng của cô.

Phim có lẽ cần được xem hơn một lần để khám phá những mới lạ và chiêm nghiệm thêm những tầng lớp nghĩa, và quả thực “arrival” thực ra không phải là cuộc đến của người ngoài hành tinh, mà của những sinh vật hai chân có trái tim. Dù kết thúc có buồn thì cuộc đến và ở lại ngắn ngủi này là một mầu nhiệm, để đối thoại, để hiểu và để yêu.

mv5bmjazmdkzmzqwnf5bml5banbnxkftztgwndm5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmjewmzi2nde1nv5bml5banbnxkftztgwntm5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmjm0ntcxmjy1nl5bml5banbnxkftztgwmdm5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmjm5nzixnzk2ov5bml5banbnxkftztgwnzm5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmta1nte1otg0mdbeqtjeqwpwz15bbwu4mdmzotc0nzkx-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmta3ntmxmzizotjeqtjeqwpwz15bbwu4mdgzotc0nzkx-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmtcwnziyntk3nl5bml5banbnxkftztgwmdq5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmtg5mjmxmtcwn15bml5banbnxkftztgwmjm5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmtuwmda4ntiznf5bml5banbnxkftztgwmtm5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ mv5bmtuyotkzodyzn15bml5banbnxkftztgwotm5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_  mv5bnjyzmzc5odawov5bml5banbnxkftztgwoti5nzq3ote-_v1_sy1000_cr006401000_al_ arrival-2016-poster-7

 

Our Rating

10 Score