Lore

Thế chiến thứ hai! Sẽ không bao giờ cạn phim về Thế chiến thứ hai! Nhưng lần này không phải là cuộc chiến giữa những chiếc xe tăng như Fury hay cuộc chiến tình báo như The Itimation Game. Lore mang lại cùng một cảm giác như khi xem Đường Sơn đại địa chấn – không nhấn mạnh về thảm họa động đất mà khai thác tâm lý con người sau đấy. Điểm khác nhau là Đường Sơn nói về sang chấn sau 30 năm, còn với Lore, chấn động tâm lý của các nhân vật chỉ diễn ra trong một giai đoạn ngắn – ít ra là khi phim kết thúc, nhưng người xem có thể hiểu những sang chấn ấy không dễ gì mờ phai đi. Và nếu như phần lớn phim về Thế chiến thứ hai có tuyến nhân vật chính là quân đội Đồng minh, thì Lore là câu chuyện về một gia đình Đức quốc xã – tức phe phản diện.

Phim mở đầu bằng cuộc bỏ chạy của gia đình một sĩ quan SS (Schutzstaffel – tổ chức vũ trang của Đức quốc xã) vào những ngày Thế chiến thứ Hai sắp ngã ngũ, quân Đồng minh sắp chiến thắng. Họ ra đi vội vã trong đêm, mang theo tất cả những gì có thể, nhưng phải gọn nhẹ, và phần lớn những gì họ mang là những thứ khá vô nghĩa cho một cuộc ra đi: chẳng hạn thìa nĩa bạc, hay các món đồ trang trí bằng gốm sứ xinh xẻo. Lore (Saskia Rosendahl), con gái lớn của gia đình, vừa mới tắm xong, còn chưa kịp chải tóc đã phải vội vã thu vén hành lý cùng em gái Liesel (Nele Trebs) và hai em trai sinh đôi – Günther và Jürgen, trong khi người mẹ (Ursina Lardi) bận đốt hồ sơ mật và chăm sóc cho đứa con út còn bế trên tay.

Đây không phải là một chuyến đi cắm trại mùa hè đến ngôi nhà gỗ ở vùng Black Forest. Đây là một cuộc di tản. Lore sớm cảm nhận được con đường đau thương trước mắt, nhất là khi biết bố cô đã phải bắn chú chó của gia đình trước khi lên xe. Rồi cả bố và mẹ của Lore phải ra đầu thú, gánh nặng gia đình trút hết lên vai cô gái mới lớn, khi Lore thay mẹ chăm sóc đứa em đang tuổi bú.

Theo lời dặn của mẹ trước khi đi đầu thú (và không trở về), Lore dẫn các em mang theo chút ít hành lý đi tìm nhà bà ngoại Omi ở Husum (gần Hamburg). Bọn trẻ lích kích lên đường trong trang phục chỉnh tề, tóc tết bím khéo, hành lý gọn ghẽ, giữa một khung cảnh vừa đẹp vừa nguy hiểm, tạo cảm giác không khác gì như truyện cổ Grimm.

Thế nhưng, đây vẫn là phim chiến tranh, không phải chuyện cổ tích. Bọn trẻ không gặp chút may mắn nào trên đường, trái lại toàn hiểm nguy chực chờ. Lương thực khan hiếm, đứa bé luôn khóc đòi bú, chúng còn phải ngủ giữa rừng sâu giá lạnh, hay phải chứng kiến những xác chết bị kiến bu đỏ trong ngôi nhà hoang – một cái xác có thể chết vì bị cưỡng hiếp và giết dã man. Lore còn bị một mụ già lừa hết toàn bộ số tài sản cuối cùng mà mẹ cô để lại. Năm đứa trẻ quen sống trong sung túc, giờ không khác gì những đứa trẻ vô gia cư, dù người xem vẫn thấy Lore và các em mình không mất đi được cái chất của một gia đình tầng lớp trí thức, sang cả. Ở mọi hoàn cảnh, kể cả khi đôi môi bong tróc, tứa máu vì khát khô, đọng lại những vết đỏ sẫm, thì Lore vẫn đẹp như một cô tiểu thư, váy đầm thẳng nếp, mái tóc vàng sẫm tết thành bím quấn vòng trên đầu duyên dáng. Hẳn đó là sự cố tình của đạo diễn Cate Shortland khi đặt những nhân vật đẹp đẽ giữa bối cảnh chiến tranh, để làm đậm nét thêm tính chất của cuộc chiến và những gì Đức quốc xã đã làm với người Do Thái.

Trên đường đi, Lore gặp một anh chàng người Do Thái tên Thomas (Kai Malina). Mặc dù rất sợ người lạ mặt này, nhưng dần về sau, Lore hiểu rằng cô và các em không thể an toàn đi đến Husum mà không có sự trợ giúp của Thomas. Có lúc, người xem tự hỏi phải chăng bộ phim sắp chuyển sang thể loại Romance (mà quả là thế), khi Thomas và Lore nảy sinh những cảm xúc lạ lùng, như thể sẽ lao vào nhau điên cuồng bất cứ lúc nào. Nhưng không! Câu chuyện đã không diễn ra như thế, để lại một cái kết nhiều ray rứt hơn.

Càng về sau, vai trò của Thomas càng quan trọng, khi đường đi trở nên khó khăn hơn, băng qua các vùng kiểm soát của quân Đồng minh mà nếu không có giấy tờ của Thomas, Lore và các em cô có thể không vượt qua được. Kịch tính càng dâng cao khi xảy ra mất mát, có nước mắt, có những đau đớn cuộn xé trong tim, một lần nữa cho thấy trong mọi cuộc chiến, dù người thắng người thua là ai, thì tổn thất nào cũng rất khó chấp nhận.

Lore có những cảnh quay đẹp và nhiều sức gợi. Có thể nhắc đến một vài cảnh khi bọn trẻ và Thomas nằm ngủ giữa rừng hay trong một ngôi nhà hoang, và máy quay đặc tả gương mặt của Lore với nỗi sợ hãi cùng sự quyết liệt ẩn chứa trong cùng một ánh mắt. Hay như cảnh Liesel nhảy dây trong ngôi nhà hoang đầy rác bẩn; cảnh hai chị em Lore và Liesel tắm dưới dòng sông…

Có lẽ không gọi là “spoiler” nếu nhắc đến cảnh đoàn tụ của bọn trẻ và bà ngoại. Nhưng khi cái kết đến và người xem nghĩ rằng cuộc chiến đã ở lại phía sau, mất mát sẽ dần quên, cuộc sống rồi sẽ mới, thì đó mới chính là lúc nỗi ám ảnh của chiến tranh bắt đầu dày vò nhân vật. Lore, cô tiểu thư, giờ đây gần như thay đổi hoàn toàn trong một cảnh diễn ra trên bàn ăn. Và hình ảnh khép lại bộ phim cùng những âm thanh mang tính ẩn dụ sẽ còn ở lại trong tâm trí người xem rất lâu.

Our Rating

10 Score