Martian

The Martian – Người Sao Hỏa – sở hữu tên phim thật hay (giữ nguyên tựa đề từ quyển tiểu thuyết cùng tên của tác giả Andy Weir). Hay ở chỗ bộ phim này thực ra không có người sao Hỏa nào, cũng không nói về cuộc xâm nhập trái đất của người sao Hỏa, mà là cuộc “xâm chiến sao Hỏa làm thuộc địa” của một người trái đất tên Mark Watney (Matt Damon), theo cách nói vui của nhân vật.

Mỗi năm, người yêu điện ảnh cần có (ít nhất) một bộ phim Sci-Fi tuyệt vời lấy cảm hứng từ đề tài không gian. Để làm gì ư? Để được thỏa sức tưởng tượng với những điều còn nằm ngoài sự hiểu biết, được hy vọng, và trên hết là được đắm chìm trong một niềm xúc động khó diễn tả về sức sống mãnh liệt của con người trong một điều kiện khó tùy cơ ứng biến nhất. (Ai có thể ứng biến giữa vũ trụ mênh mông?). Năm 2013 có Gravity; 2014 có Interstellar; và 2015, chúng ta có The Martian. Mặc dù có thể không nằm trong list Best Films of the Year (bởi có quá nhiều phim “chấn động” chờ đợi ra mắt vào cuối năm), nhưng The Martian chắc chắn sẽ là một trong những bộ phim Sci-Fi chủ đề không gian/vũ trụ xứng đáng để trải nghiệm nhiều hơn một lần.

The Martian có tất cả những gì một bộ phim mơ ước: Đạo diễn nổi tiếng Ridley Scott – người đã làm nên Thelma & Louise (1991 – 6 đề cử Oscar, thắng 1), Gladiator (2000 – 12 đề cử Oscar, thắng 5), Black Hawk Down (2001, 4 đề cử Oscar, thắng 2), American Gangster (2007 – 2 đề cử Oscar), Kingdom of Heaven (2005)… Một cái tên quan trọng khác là Drew Goddard – người đã chấp bút kịch bản Cloverfield (2008), The Cabin in the Woods (2012 – kiêm đạo diễn), và bộ phim bom tấn năm 2013 về đề tài zombie: World War Z. Dàn diễn viên gồm: Matt Damon, Jessica Chastain, Kristen Wiig, Sean Bean, Chiwetel Ejiofor, Jeff Daniels, Michael Peña… Với ba yếu tố đó, người xem gần như không có chút ngần ngừ và nghi ngại nào để thưởng thức bộ phim. Và The Martian không làm bất kỳ ai phải thất vọng hay có chút gợn nhẹ không hài lòng nào trong suốt 141 phút.

Bạn biết không, thỉnh thoảng chúng ta cũng sẽ có một bộ phim hoàn hảo – bất chấp lý thuyết là không có gì hoàn hảo cả. Mỗi năm, các nhà làm phim lại chứng minh điều đó một đôi lần. The Martian chuyển thể trung thực từ tiểu thuyết khoa học giả tưởng của tác giả Andy Weir – người được biết đến với tác phẩm khác cùng đề tài sao Hỏa, Robinson Crusoe on Mars. Lần này, phi hành gia Mark Watney cũng chẳng khác gì một Robinson Crusoe bơ vơ giữa sao Hỏa không có sự sống, sau khi một tai nạn xảy ra giữa trận bão khiến phi hành đoàn của nhiệm vụ Ares III tin rằng anh đã chết và buộc phải bay về trái đất khẩn cấp.

Nhưng Mark không chết, anh chỉ bị thương khá nặng. Tỉnh dậy giữa sao Hỏa sẽ không giống như tỉnh dậy giữa đại dương, trong rừng sâu, ngoài Bắc cực… Không thể tồn tại trên hành tinh này nếu không có khí oxy, nước, và quan trọng nhất là thực phẩm. Có lẽ điều “điên rồ” nhất trong những gì người ta từng làm phim về sao Hỏa là để cho nhân vật trồng hẳn một cánh đồng khoai tây be bé và phải dự trù đủ lương thực để kéo dài sự sống trong gần 4 năm, cho đến khi nhiệm vụ Ares IV đến sao Hỏa và nhân đó cứu anh về. Tuy vậy, ngay cả khi Ares IV đến, nó cũng sẽ đáp xuống ở một nơi cách Túp Lều – chỗ Mark đang ở – khoảng 3.500km. Tất cả các yếu tố hoang đường nhất để có thể tồn tại đều được đặt ra, và dần được chinh phục từng điều một bằng khoa học chứ không phải phép màu.

May mắn thay, Mark là một nhà sinh vật học. Điều này giúp anh biết cách trồng khoai tây trên sao Hỏa – và đó là cách anh nói đùa rằng mình đã “chiếm” được hành tinh này, biến nó thành thuộc địa. Sau rất nhiều gian nan để liên lạc được với NASA ở trái đất – khi mọi người đã tổ chức tang lễ long trọng cho anh – Mark mới có thể vơi bớt cảm giác cô đơn và tuyệt vọng chờ đến ngày được cứu. Lúc này, hai cuộc chiến diễn ra cùng lúc ở hai nơi. Trên sao Hỏa, Mark chiến đấu mỗi ngày để duy trì sự sống, tìm cách cải tiến chiếc rover sao cho có thể lái một đoạn đường xa đến “điểm tập kết” của Ares IV… Ở trái đất, cuộc chiến phức tạp hơn khi các chuyên viên, lãnh đạo của NASA dốc sức tìm mọi cách để nghĩ ra một cách khả thi nhất, rút ngắn thời gian đưa một nhiệm vụ mới lên sao Hỏa, hoặc ít nhất có thể tiếp tế cho Mark.

Lần lượt những trở ngại xuất hiện: Túp Lều phát nổ khiến đồng khoai tây chết trụi, rút ngắn thời gian tồn tại khoảng hơn 800 ngày của Mark xuống còn khoảng 500; tên lửa tiếp tế lương thực bị nổ giữa không trung; làm sao chế tạo tàu tiếp tế khác trong thời gian ngắn bằng một phần năm bình thường; liên lạc với Mark theo cách nào để chuyển tải thông tin hiệu quả hơn… Trong lúc mọi việc diễn ra, phi hành đoàn trên tàu vũ trụ Hermes do Lewis (Jessica Chastain) chỉ huy không biết gì cả, vẫn lặng lẽ theo lịch trình quay về trái đất trong 10 tháng nữa.

Mặc dù không ngừng xây dựng kịch tính, nhưng cao trào đỉnh cao chính là lúc Hermes quyết định đổi lộ trình, bay một vòng qua trái đất, không đáp xuống mà tiến về sao Hỏa cứu Mark, đồng nghĩa kéo dài thời gian làm nhiệm vụ thêm hơn 500 ngày. Lewis chấp nhận phải ra tòa án binh sau khi kết thúc nhiệm vụ (vì cô là quân nhân), các thành viên khác cũng chấp nhận xa gia đình thêm một năm rưỡi (điều này khó khăn với một ông bố mới lên chức), và phải chấp nhận rủi ro sẽ hy sinh nếu xảy ra bất cứ sự cố kỹ thuật nào. Bạn biết đấy, trong vũ trụ, không có gì chắc chắn và có thể trù tính cả. Mọi thứ dường như đều trao hết trong tay Chúa – hay nói cách khác, đặt trọn niềm tin vào sức mạnh, trí tuệ, lòng can đảm, ý chí không từ bỏ và tình yêu cuộc sống của con người.

20 phút cuối phim là tất cả những gì kỳ diệu nhất, với cú “chốt hạ” ở phần credit là bài hát I Will Survive của Gloria Gaynor. Cảnh cứu Mark Watney sẽ khiến người xem bật khóc, và rồi sẽ vỗ tay như chính những nhân vật quần chúng trong phim – những người đã đổ xuống chật đường để theo dõi tường thuật trực tiếp cuộc giải cứu chưa từng có trong lịch sử. The Martian còn có một chi tiết nhân văn khác khi dàn xếp một cuộc hợp tác giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc trong kế hoạch giải cứu mà không mang lại cho người xem cảm giác chi tiết này chỉ nhằm bán phim sang thị trường Trung Quốc như một số phim bom tấn gần đây.

Sau tất cả, điều tỏa sáng của bộ phim này vẫn là một tinh thần Mỹ. Có lẽ cho đến lúc này, chỉ có nước Mỹ mới dám nghĩ ra những điều điên rồ nhất và càng điên rồ hơn khi làm cho người ta tin điều đó có thể thành hiện thực. Không bỏ cuộc, không bỏ rơi một sinh mạng quý giá nào, không lùi bước trước những cản ngại nằm ngoài tầm tay của con người, không ngừng hy vọng, không đánh mất một cơ hội dẫu nhỏ nhoi nhất… đó chính là tinh thần mà người Mỹ luôn theo đuổi và khéo léo lồng ghép trong hầu hết những tác phẩm điện ảnh của mình theo nhiều dạng thức khác nhau. Với The Martian, tinh thần đó càng đậm nét và đầy xúc động.

Đây là một bộ phim nói về điều kỳ diệu, và như vậy, những người làm nên nó cũng kỳ diệu không kém!

Our Rating

10 Score