Summer Hours

Summer Hours mở đầu bằng một cuộc đoàn tụ gia đình nhân dịp sinh nhật mẹ, bà Hélèna, và kết thúc cũng bằng một cuộc tụ hội, nhưng mang hai ý nghĩa hoàn toàn khác. Ngôi nhà ở vùng quê nước Pháp yên bình – nơi diễn ra hai lần họp mặt – đã trở thành một “nhân vật” với số phận khiến chúng ta phải suy nghĩ nhiều khi phim kết thúc.

Đây không phải là một bộ phim vui! Nhưng cũng không hẳn là buồn. Nói thế nào nhỉ? Một bộ phim Pháp với đầy đủ chất Pháp, và thực tế đến mức lạnh lùng. Vì những điều rất thực đó, bạn thấy mình trở thành một phần của câu chuyện trong một hành trình mà ai rồi cũng trải qua.

Bà Hélèna trong sinh nhật lần thứ 75 đã dự báo về cái chết của mình và cố gắng tìm cách nói chuyện với con trai lớn Frédéric về tài sản – cả vật chất lẫn tinh thần. “Di chúc” không chính thức này làm Frédéric đau lòng, thậm chí khó chịu vì không muốn đối mặt với tuổi già của mẹ, cũng như trách nhiệm gìn giữ ngôi nhà và những món đồ cổ của ông bác – một người mà mẹ anh rất trân trọng. Frédéric là người con duy nhất sinh sống ở Paris (cùng gia đình anh). Jérémie ở Trung Quốc còn cô em út Adrienne (Juliette Binoche) làm việc tại New York. Mỗi năm, họ chỉ về thăm mẹ đôi lần, rồi lại vội vã trở về với cuộc sống thường nhật của mình. Hélèna hiểu các con, bà biết Jérémie và Adrienne không muốn giữ ngôi nhà, nhưng vẫn hy vọng (mong manh) rằng Frédéric – bằng cách nào đó – sẽ làm được chuyện đấy.

Anh không làm được!

Hélèna qua đời không đầy một năm sau đó. Và đây là lúc bộ phim bắt đầu, lật giở, bóc trần những điều mà chúng ta có lẽ luôn lo sợ. Người xem sẽ hơi ghét Jérémie và Adrienne, khi mỗi người đều đưa ra những lý do cá nhân để đòi bán ngôi nhà và tài sản, chia tiền rồi tiếp tục vun vén gia đình nhỏ của mình. Người anh cả mặc dù buồn vô hạn, nhưng tôn trọng các em. Anh cũng không đủ tiền để mua lại ngôi nhà, gìn giữ và dành làm nơi tụ họp cho bọn trẻ về sau, để chúng mãi nhớ về người bà và về những năm tuổi thơ nô đùa (dăm ngày) nơi đây.

Người xem cảm thấy chạnh lòng, thậm chí đau lòng, khi ngôi nhà và từng món đồ được định giá. Có lẽ bản thân tính thực tế đã bao hàm sự lạnh lùng và đòi hỏi một chút vô cảm. Những nhân vật trong phim không có mối ràng buộc với tuổi thơ, với nơi mình sinh ra và lớn lên, hay với mong ước sau cùng của mẹ. Họ, trái lại đã nghĩ rằng mẹ muốn giữ ngôi nhà vì những tình cảm cá nhân với ông bác, và đó là một mối quan hệ phức tạp, khó hiểu, đặc biệt, giấu kín… Suy nghĩ này càng khiến Jérémie và Adrienne không thiết tha trở lại mái nhà xưa, nhất là khi tương lai của họ thuộc về những vùng đất xa xôi khác.

Cuộc sống là vậy, phải luôn đi về phía trước. Quá khứ buộc lòng phải bị lãng quên, dù cho giá trị đến mức nào. Nhưng phim kết lại bằng một lối mở. Con gái lớn của Frédéric mượn ngôi nhà để tụ họp bạn bè trước khi nó bị đem bán, và trên mớ hoang tàn của những gì còn sót lại, sau khi người lớn đã mang bán hết phần “ruột”, bọn trẻ mở tiệc. Sự ồn ào của chúng hoàn toàn “chõi” với ngôi nhà bình yên dưới vòm cây và những cụm hoa. Nhưng rồi cô cháu gái đã nhắc với bạn trai về những ký ức với bà. Đó là một cảm xúc đẹp, lắng đọng, đắt giá trong những phút cuối phim. Nó có thể làm nghẹn ngào những ai từng trải qua một quyết định khó khăn trong đời: lưu giữ hay từ bỏ ký ức ấu thơ.

Tất nhiên, làm người lưu giữ ký ức cho mình đã vất vả lắm rồi. Nếu phải giữ thay cho người khác, sẽ là một gánh nặng. Nhưng từ bỏ cũng là một gánh nặng đối với những người còn muốn luyến lưu, như Frédéric.

Một nhân vật đáng mến khác trong phim là bà quản gia Éloïse. Trong một cảnh gần cuối phim, khi bà về thăm lại ngôi nhà và nhìn qua cửa sổ, chạnh lòng với những đổ nát bên trong, có lẽ bạn sẽ thấy tim mình thắt lại một nhịp. Sự đổ nát này không chỉ dừng lại ở ngôi nhà, với những gì mắt chúng ta nhìn thấy. Nó còn là chút gì đó gãy đổ sâu tận bên trong, giữa những buộc ràng của các thành viên trong một gia đình lớn. Mặc dù ba anh em họ không hề có cuộc cãi vả khi đi đến quyết định bán nhà, chia tài sản, nhưng ngôi nhà không còn và mẹ không còn, đồng nghĩa những cuộc sum họp bên bàn ăn hàng năm cũng không còn. Và theo một cách nào đó, mối quan hệ thân tình rồi cũng phải lơi đi. Thứ giữ chúng ta lại bên nhau như một gia đình, phải chăng chỉ còn là cái họ (mà người con gái cũng sẽ mất) và mã gien?

Summer Hours – những thời khắc mùa hè – đã đến trong những phút đầu phim theo cách rất ngọt ngào, và đã rời đi ở phút cuối trong nuối tiếc. Bạn sẽ không quên được bộ phim này. Nó là một sự thật đã đến hoặc sẽ đến trong cuộc đời bạn. Chắc chắn! Nhưng bạn sẽ là ai trong thước phim của mình?

Our Rating

9 Score