Sút

Chấp nhận một cuộc chơi nghĩa là chấp nhận thắng thua. Chọn một đề tài quá sức mình nghĩa là chấp nhận những ý kiến chẳng ngọt ngào gì! Đạo diễn Việt Max chắc chắn biết điều đó khi thử sức trong bộ phim điện ảnh thứ hai của mình với đề tài bóng đá Việt Nam: Sút.

Nói về bóng đá, thế giới cũng không chuộng chủ đề này cho mấy, bởi rất khó để chạm đến trái tim phần lớn khán giả, dù môn thể thao vua có vô vàn người hâm mộ. Điện ảnh Việt càng e dè trước đề tài “khó nhằn” này. Trong vòng 25 năm trở lại đây, phim nổi bật về bóng đá, có lẽ chỉ đếm trên… một bàn tay. Năm 1992, chúng ta có Cô Thủ Môn Tội Nghiệp của đạo diễn Trần Cảnh Đôn (Thanh Mai đóng vai chính). Năm 1998 có Sút… Dzô, Sút… Dzô! của đại diễn Trương Dũng với dàn sao nổi tiếng thời đó: Y Phụng, Quốc Cường, Hồng Vân, Việt Anh, Ngọc Giàu, Thành Lộc, Lê Vũ Cầu, Kiều Mai Lý, Bạch Long, Mạc Can, Nguyễn Huỳnh, Hoàng Sơn, Lê Bình… và đặc biệt là sự góp mặt của hai danh thủ Lê Huỳnh Đức, Hồng Sơn. Gần đây nhất, năm 2014, đạo diễn Lâm Lê Dũng của hãng phim Giải Phóng đã dành nhiều tâm huyết cho bộ phim thể thao thiếu nhi: U14 – Đội Bóng Trong Mơ (hoàn thành vào dịp SEA Games 22). Nhưng một bộ phim về bóng đá Việt trong một khuôn khổ rộng lớn hơn, muốn vươn đến sân cỏ thế giới, thì có lẽ Sút là phim đầu tiên.

Đạo diễn Việt Max được biết đến như một vũ công, biên đạo múa, là một trong những người đặt nền tảng cho hip-hop tại Việt Nam. Thế rồi, anh “lấn sân” sang điện ảnh trong vai trò đạo diễn với tác phẩm đầu tay về đề tài tình yêu đồng tình nữ: Yêu (2015). Có thể thấy, “gu” của Việt Max là con đường khó. Trong khi phim Việt ra mắt khá nhiều phim về đề tài đồng tính nam, thì anh muốn khai phá mảnh đất còn ít người đặt chân tới. Yêu dĩ nhiên cũng còn một số hạn chế, nhưng gây ấn tượng khá mạnh đến nỗi người ta chỉ tập trung vào những lời khen. Lần này, liệu Sút có giúp đạo diễn Việt Max ghi thêm bàn thắng thứ hai trong lòng khán giả?

Câu chuyện mở đầu bằng lời kể của Lam (Nhung Kate) về nguyên nhân ra đời của đội bóng Gà Trống. Sau khi mẹ Lam mất vì bệnh ung thư, bố cô chìm trong đau khổ. Rồi một ngày, tin đội tuyển bóng đá Việt Nam thắng ở vòng loại World Cup đã thắp ngọn lửa hy vọng cho người cổ động viên già. Ông dồn sức và tài lực để lập nên đội Gà Trống do Lam phụ trách quản lý, và Phong (em của Lam – Huy Me đóng) là một trong những cầu thủ nòng cốt. Phong đá cặp ăn rơ với Khoa – một cô nhi sống tại mái ấm An Bình. Khoa còn một người anh trai tên Cường (Hà Hiền), cũng đam mê bóng đá và là một chân sút có tài.

Vì muốn kiếm thật nhiều tiền để nuôi em trai, không để cho Khoa được người khác nhận nuôi, Cường đã bị Phi (Tùng Min) lôi kéo tham gia cá độ bóng đá. Kết cuộc, anh phải “nhúng chàm” khi trộm tiền của mái ấm, thua độ và bị giang hồ truy đuổi. Một biến cố lớn xảy ra khiến Cường từ bỏ sân cỏ vĩnh viễn và sống lầm lũi với những ngày không có chủ đích. Trong khi đó, Gà Trống chật vật để tìm lại phong độ ổn định cho cả đội, khi vài cầu thủ mạnh đã ra đi. Giải đấu được mong đợi cuối cùng đã đến. Trong trận chào sân, Gà Trống thua hẳn 0 – 6 trước đội Sóng Thần mà Phi làm đội trưởng. Khi đó, Cường xuất hiện và được Lam mời về đội để làm huấn luyện viên. Nhưng trong một trận đấu mang tính quyết định, Cường buộc phải ra sân. Bắt đầu từ đây, vận mệnh của Gà Trống đã hoàn toàn thay đổi…

Nói về cốt truyện, Sút kể một câu chuyện khá đơn giản trên đề tài bóng đá, lồng ghép tình cảm gia đình giữa anh em, bố con… Tuy nhiên, cả hai tuyến – tình cảm và thể thao – đều không đủ để gây xúc động cho người xem. Đôi khi bạn xem một trận cầu tại một mùa giải như World Cup hay EURO, và bạn phải bật khóc khi các cầu thủ bạn yêu mến đổ gục trên sân cỏ, rơi nước mắt cho một bàn thua. Kịch bản khi xây dựng đã quên đi điều này. Muốn người xem thổn thức vì một nhân vật, họ phải có cảm tình với nhân vật đó. Hoặc nếu muốn khán giả ghét vai phản diện, vai ấy phải đủ ác. Cứ xem như Sút không muốn tô đậm nhân vật phải diện – nghĩa là một bộ phim nhẹ nhàng thôi, người xấu cũng không quá xấu – thì chí ít, tuyến chính diện phải tạo được thêm nhiều thiện cảm, để người ta xót xa khi cầu thủ bị chơi xấu, và nhảy bật khỏi ghế khi một bàn thắng được ghi.

Những điều đó, Sút đều chưa làm được! Tuyến tình cảm càng là một hạn chế cho bộ phim, khi các bi kịch được lồng ghép không cần thiết, khiến những đoạn cần chùng lại, cần gây cảm xúc thì lại hóa ra lạc lõng, không “ăn nhập” vào đâu cả.

Mặc dù người viết không kỳ vọng gì ở góc độ bóng đá khi xem Sút (?!), nhưng bộ phim lại càng gây thất vọng thêm. Có thể ví von một cách chua chát như thế này, bóng đá Việt Nam nhỏ bé thế nào trên đấu trường quốc tế, thì tầm vóc của những cảnh quay trên sân cỏ cũng bé nhỏ như vậy! Bé nhỏ và thô sơ, đến mức không có lấy một cảnh toàn “wide shot”. Tất cả các pha đi bóng, lừa bóng, ghi bàn… đều được quay kiểu “cut to cut” và slow motion. Dĩ nhiên, đạo diễn không có giải pháp nào tốt hơn, bởi những hạn chế quá rõ ràng về kỹ thuật, kinh phí và nhiều thứ khác. Nếu nhìn ở góc độ “rộng rãi” đó, thì Sút cũng không quá tệ về phần hình ảnh. Người viết chỉ ấn tượng mỗi đoạn bọn trẻ lừa bóng trên chung cư, mặc dù nó trông giống một clip quảng cáo, và ý tưởng cũng không mới.

Vậy, Sút có ghi được bàn không? Để trả lời câu hỏi này, có lẽ bạn hãy hồi tưởng một trận cầu kinh điển, khi một cầu thủ dẫn bóng băng băng xuống trước khung thành của đối phương và… sút, nhưng bóng đã bị hậu vệ cản phá. Thật đáng tiếc!

Đúng vậy, đó là cảm giác của người xem khi trải qua 97 phút của Sút (phim lẽ ra nên cắt còn 90 phút cho hợp với thời gian đấu của một trận bóng, và nhất là để giảm bớt những đoạn lê thê không cần thiết). Bạn sẽ thấy giống như mình đang căng mắt dõi theo một trận banh buồn ngủ, thỉnh thoảng mới có một cú suýt làm bàn, nhưng tỷ số cuối cùng vẫn chỉ là 0 – 0! Và tôi hy vọng sẽ không có ai nói câu kinh điển này: “Thôi, phim Việt làm được như thế là tốt rồi!”, cũng như người ta vẫn hay nói: “Thôi, đội mình đá như vậy là tốt rồi”. Đành chờ đợi một tác phẩm khác trong vòng 20 năm tới.

Biết đâu!

Our Rating

6 Score